Vaststellingsovereenkomst om af te wijken van dwingend recht?

Wat is een vaststellingsovereenkomst?

Dit is een overeenkomst waarin partijen afspraken vastleggen. Vaststellingsovereenkomsten worden vaak gebruikt voor de beëindiging van een arbeidsovereenkomst of huurovereenkomst. Als partijen een geschil hebben bijvoorbeeld kan een vaststellingsovereenkomst  gebruikt worden om aanvullende afspraken vast te leggen.

Vaststellingsovereenkomst om af te wijken van dwingend recht?

De Hoge Raad heeft zich op 9 januari 2015 uitgesproken over deze vraag. De Hoge Raad kreeg een zaak voorgelegd waarin in afwijking van dwingend recht in een vierde arbeidsovereenkomst was vastgelegd dat deze overeenkomst na een bepaalde tijd zou eindigen door middel van een vaststellingsovereenkomst. Het arbeidsrecht in Nederland bevat veel dwingende bepalingen. Een van de dwingende bepalingen is dat een werkgever een werknemer niet meer dan 3 aaneengesloten arbeidsovereenkomsten mag aanbieden voor bepaalde tijd. Een vierde arbeidsovereenkomst wordt van rechtswege een contract voor onbepaalde tijd. Dit wordt ook wel de ketenregeling genoemd. De werknemer heeft in dit geval in eerste instantie ingestemd met de afspraken maar is later toch gaan procederen. Het Gerechtshof in Den Bosch zag geen bezwaren tegen de gang van zaken. Vervolgens is de werknemer in cassatie gegaan.

Vaststellingsovereenkomst ter voorkoming van een geschil mag niet afwijken van dwingend recht

De Hoge Raad heeft aangegeven dat er wel rechtsgeldig een vaststellingsovereenkomst gesloten mag worden ter voorkoming van een geschil maar in dat geval mag de overeenkomst niet in strijd zijn met dwingend recht. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat artikel 7:902 BW bepaalt dat een vaststellingsovereenkomst alleen in strijd mag zijn met dwingend recht ter beëindiging van een bestaand geschil (en dus niet ter voorkoming van een geschil.

Dwingend recht mag niet buiten spel geplaatst worden

De Hoge Raad verwijst naar de Kamerstukken en geeft aan dat het uitdrukkelijk niet de bedoeling is dat dwingend recht op voorhand uitgesloten kan worden omdat daarmee afbreuk gedaan wordt aan de waarde van de dwingendrechtelijke bepalingen.

Belang van deze uitspraak

Met name in het arbeidsrecht en huurrecht is er veel dwingendrechtelijk bepaald. Nu is duidelijk geworden dat de sluiproute om af te wijken van dwingend recht door de Hoge Raad is afgesloten is zullen partijen hier rekening mee moeten houden bij het aangaan van overeenkomsten.